Fıkıh usulünde en tartışmalı konulardan biri hiç tartışmasız istihsandır. Ebu Hanife'nin “istihsan ediyorum” demekten öte içeriğe dair hiçbir bilgi vermemesi ve İmam Şafii'nin şiddetli muhalefeti bu delili tartışmaların odağına taşımıştır. Şâfiî'nin istihsanı “keyfilik” (teşehhî) ve “Şari rolüne soyunmak” olarak nitelemesi karşısında Hanefi usulcüleri savunmacı bir refleksle istihsanın arka planında nass, icma, örf veya zaruret gibi bir delil bulunduğunu ya da istihsanın esasında gizli bir kıyas işleminden öte bir şey olmadığını söylemişlerdir. Hanefi usulcülerinin istihsanı bu çerçeveye oturtması Şafii cenahta da olumlu bir etki yaratmış ve eğer istihsan buysa bunda karşı çıkılacak bir yan olmadığını ifade etmişlerdir. Hatta kimileri Şafiî'nin bile istihsan kapsamında değerlendirilebilecek görüşleri olduğunu söylemişlerdir. Doğrusu bu izah, -aşağıda geleceği üzere- hakikatten esaslı bir pay taşımakla birlikte tatmin edicilikten uzaktır. Çünkü birkaç yıl İmam Muham...